Seçmen ve aday psikolojisi üzerine gözlemler…

Standard

1

Gerçek politikacı, geçen olayların intikamını alan değil, tekerrürüne engel olan kişidir.
Otto Von Bismarck

feyza_ayvaz

©Feyza Ayvaz

Önümüzdeki mart ayında yapılacak Belediye seçimleri sürecine katkıda bulunmak için Datça’da aday adayı bir arkadaşımın çalışmalarına son beş aydır katılıyorum. Alanda yaptığımız çalışma hem senenin yarısından fazlasını geçirdiğim yarımadanın insan profilini tanımak hem de seçmenlerin siyasete bakış açısını görmek adına çok ilginç bir deneyim oldu benim için..

Daha önce bu kadar içinde olmadığımdan beni en başta şaşırtan CHP’den sekiz adayın yarışa girmek istemesi.. Ankara gibi büyük metropolde geçirdiğim yıllar içinde büyük şehire veya ilçelere bir partiden kaç kişinin aday adayı olduğunu hiç takip etmediğimi fark ettim. Posta kutusundan çıkan bir broşür dikkatimi çeker de okursam bilgi sahibi oluyordum.

Çalışma hayatının yoğunluğu beni siyasete fazla bulaştırmamış, sadece son aşamada adayın programına ilgiyle sınırlı kalmış. Oysa şimdi görüyorum ki bu bir yarış ve bu yarışa girmek, sonuna kadar götürmek hiç de kolay ve basit değil. Hele kadınlar için. Bir kere bedenen çok dayanıklı olmak gerekiyor. Sinirlerinizin sonuna kadar alınmış olması da şart. Gelecek darbelere karşı dirençli, ağır eleştiriler karşısında sağlam ve hazır cevap, yorgunluklara dayanıklı bir bünye gerektiriyor. Hele sadece eleştirmiş olmak için eleştiren, adayı yere sermek, mat etmek için her fırsatı kollayan yapıdaki insanlardan gelecek incitici sözlere karşı dayanaklı olmak çok önemli. Sadece adayı yıpratmak hedefli olmayan ama temsil ettiği partiyi de eleştiren insanlar azımsanamayacak oranda. Bu kişiler partiyi eleştiriyorum diye düşünürken aslında adayı da ne kadar hırpaladıklarını, yıprattıklarını farketmiyorlar. Bilinçli yapmıyorlarsa elbette…

Oysa o adayın, ait olduğu herhangi bir partinin yaptığı hataları görüp, yeri geldiğinde parti içi platformlarda düzeltilmesi yönünde mücadele veren bir yapıya sahip olabileceği hiç düşünülmüyor. Partiye kayıtsız şartsız hizmet ettiği peşin hüküm ile hareket ediliyor. Ama sokaktaki vatandaş bu durumu bilmediğinden ya da gerçek muhatabını dinlemek dahi istemediğinden doğrudan içini dökecek kişi olarak adayı hedef alıyor. Aday olan kişi partisini mi savunsun ya da eleştirsin, asıl amacı olan projelerini mi anlatmaya çalışsın arasında gidip geliyor. Daha önceki belediye hizmetlerinden memnun olmadığını söyleyerek yeni adayın da aynı şeyi yapacağı endişesiyle yaklaşan seçmeni ikna etmek için verilen çaba da işin bir başka boyutu.

Sahada çalışan aday enerjisini partiyi savunmaya mı harcasın, verilmeyen hizmetlerin hesabını mı versin – kendisini hiç ilgilendirmediği halde – yoksa kendini tanıtıp yapacakları konusunda vatandaşı mı bilgilendirsin…

Adayların seçmeni ikna etme turları bitmek tükenmek bilmeyen bir çaba ve azim gerektiriyor. Gördüğüm kadarıyla Türkiye’de seçmen olmak demek sadece eleştirmek ve tercih ettiği aday/parti dışındaki tüm aday/partileri yermek olarak algılanıyor. İktidar partisinin yaptığını muhalefetin eleştirmesi iktidarın muhalefeti eleştirmek için her şeyi bahane etmesi gibi bir şey bu. Kişileri birbirlerine düşürmekten zevk alanları anımsatıyor bu tablo!

Buna ek olarak aynı partiden adayların birbirlerini yerden yere vurmak için fırsat kollaması, seçmenin de eleştirmeye kodlanmış alışkanlıkla söylenen ya da verilen sözün nasıl olsa seçim vaadi olarak değerlendirildiği bir ortamda siyaset yapmak bu işin ne kadar zor olduğunun göstergeleri.. Bütün bunları farkedince siyasete neden herkesin giremeyeceğini daha iyi anladım. Adayın birikiminin, deneyimlerinin, projelerinin çok fazla tartışılmadığı ama daha ziyade toplumdaki dedikodu, söylenti ve rivayetlere dayalı algının öne çıktığı bir ortamda siyaset yapmak eşit koşullarda yarışmak gibi bir şey değilmiş. Sinirleri kaya gibi sağlam değilse, sağlığı çabuk etkilenecek hassasiyetteyse, kullandığı oyun önemini her şeyi eleştirmekle özdeşleştiren seçmenin saldırılarına karşı güçlü kalkanlardan değilse insan, bu işe asla kalkışmamalı. Çok acımasız, güçlünün güçsüzü yok etmek için her yöntemi mübah saydığı, cinsiyet ayrımcılığının bahane olarak kullanıldığı bir yarışta olmak hiç kolay değil. O nedenle yerel yönetimlere aday olan insanları özellikle de kadınları bu yürekli davranışlarından ötürü kutlamak gerekir.

2

Bu tür olumsuz koşullarda siyasetin hiç de bana göre bir şey olmadığını gördüm. CHP’nin cinsiyet kotasını nasıl yüzde 33’lere taşıyacağı konusunda da biraz umutsuz olduğumu hissettim ve üzüldüm. Güçlü, yılmayan, vazgeçmeyen kadınlar oldukça ben onlara destek olmaya devam ederim. Ancak bu sayının artması onlara sadece kadınların değil erkeklerin de verecekleri destekle mümkün olabilir. Kotayı arttırmakla değil…

Yerel yönetimlerde partiye değil de iş yapacak kişiye oy verilmesi gerektiği ayrımını yapabilen seçmen oranı nedir bilemiyorum. Sadece ait olduğu parti liderine duyduğu hayranlıktan dolayı destek veren çok insan olduğunu son dönemde anket çalışması yapanlar sıklıkla dile getiriyorlar. Yerel seçimlerde seçmen olarak hepimizin adaylara karşı önyargılı olmak yerine dinlemeyi, körü körüne eleştirmek yerine yönlendirmeyi, cinsiyet ayrımı yapmaktansa ışık gördüğünde desteklemeyi öğrenmemiz gerektiğine inandım. Rantın ve fırsatçılığın olmadığı, temiz ve güvenilir siyasetin yapıldığı bir Türkiye ve dünya özlemi çok mu hayalcilik olur bilemiyorum ama ben yine de umudumu yitirmek istemiyorum.. Bu yola baş koyanlara da kolaylıklar diliyorum..


Bizi yok edecekler şunlardır: İlkesiz siyaset; vicdanı sollayan eğlence; çalışmadan zenginlik; bilgili ama karaktersiz insanlar; ahlâktan yoksun bir iş dünyası; insan sevgisini alt plana itmiş bilim; özveriden yoksun bir din anlayışı.
Mahatma Gandhi

datça_80

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s